Belirsiz Ad Tamlaması — Tamlayanı ilgi durumu eki almadan kurulmuş olan tamlamalar belirsiz bir ad veya belirsiz bir kavramı gösterdikleri için belirsiz a... Devamını Oku »
Türkçe-Dil Bilgisi Terimleri Sözlüğü
Türkçe-Dil Bilgisi alanında en çok kullanılan kavramlar, teknik terimler ve anlamları. Şu an sistemde bu alana ait 596 terim açıklaması bulunmaktadır.
Belirli Ad Tamlaması — Türkçede ad tamlaması, ilgi durumu eki almış tamlayan görevindeki bir adın, iyelik eki almış tamlanan görevindeki bir adla tek bir... Devamını Oku »
Devrik Cümle — Anlamı güçlendirmek veya güzelleştirmek için Türkçenin normal söz dizimine aykırı olarak yüklemi öteki cümle ögelerinden daha önce... Devamını Oku »
Kurallı Cümle — Yardımcı ögeden ana ögeye doğru yol alan ve yüklemi sonda bulunan cümle: Zaten hemen her bina, içinde yetiştiği tarihin bir parças... Devamını Oku »
Yüklemin Yerine Göre Cümleler — Cümleler yüklemin yerine göre kurallı cümle, devrik cümle türüne ayrılır.
Ad Cümlesi — Yüklemi çekimli fiil değil ad veya ad soylu bir kelime olan ve cevher fiili eklerinin geniş zaman, şimdiki zaman ve geçmiş zaman ç... Devamını Oku »
Yüklemine Göre Cümleler — Cümleler yüklemine göre isim cümlesi, fiil cümlesi türüne ayrılır.
Ki'li Birleşik Cümle — Bir temel cümle ile temel cümleye Far. ki T. kim nispet zamiri ile bağlanan açıklayıcı bir yardımcı cümleden oluşan birleşik cümle... Devamını Oku »
İç içe Birleşik Cümle — Çekimli durumdaki bir cümlenin temel cümle içinde, o cümlenin bir ögesi olarak yardımcı cümle işlevi ile yer aldığı birleşik cümle... Devamını Oku »
Birleşik Cümleler — İçinde esas yargının bulunduğu bir temel cümle ile, temel cümleyi anlam ve görev bakımından tamamlayan, yüklemi çekimli fiil olan ... Devamını Oku »
Bağlı Cümleler — Ve, veya, ama, da, fakat, halbuki, lakin, meğer vb. bağlaçlardan biri ile birbirine bağlanmış olan ve aralarındaki anlam ilişkisi ... Devamını Oku »
Bağımsız Sıralı Birleşik Cümle — Birden fazla bağımsız cümleden oluşan, yalnız başlarına kullanıldıklarında da birer anlam taşıyan; özne, tümleç ve yüklemleri orta... Devamını Oku »
Bağımlı Sıralı Birleşik Cümle — En az iki cümleden oluşan yalnız başlarına kullanıldıklarında da bir yargı bildiren fakat özneleri, nesneleri veya tümleçleri orta... Devamını Oku »
Sıralı Birleşik Cümle — Tek başına yargı bildiren ve bir anlam bütünlüğü içinde yan yana sıralanan, iki veya daha fazla cümlenin oluşturduğu cümleler topl... Devamını Oku »
Yapısına Göre Cümleler — Cümleler yapılışlarına göre sınıflandırmada basit cümle, birleşik cümle, bağlı cümle, sıralı cümle türüne ayrılır.
Eksiltimli Cümle — Genellikle günlük konuşmalarda yer alan ve bazı ögeleri kesilerek söylenip dinleyenin anlayışına bırakılan veya fiili kullanılmada... Devamını Oku »
Dilek-Şart Cümlesi — Birleşik cümlelerde temel cümledeki oluş ve kılışın gerçekleşmesini tasarlama durumundaki bir dileğe veya şarta bağlayan yardımcı ... Devamını Oku »
Emir Cümlesi — Fiil cümlesinin yüklemi emir kipi olan türü: Üzerine aldığın işi oyalanmadan yap! Kendin getir. Vb.
Anlamına Göre Cümleler — Cümleler anlamlarına göre beşe ayrılır: olumlu cümle, olumsuz cümle, soru cümlesi, ünlem cümlesi, koşul cümlesi.
Ortak Zarf — Birleşik cümlelerin, bağımlı sıralı cümlelerin yüklemlerinin ortak zarfı, ortaklaşa zarf: Sonra denizi gördüler, fırtınalı havalar... Devamını Oku »
Zarf Tümleci — Cümlede yüklemin anlamını zaman, tarz, ölçü, yer, yön vb. bakımlardan daha belirgin duruma getiren, sınırlayan, kelime ve kelime g... Devamını Oku »
Ortak Nesne — Birleşik cümlelerde birbirinden farklı kılışları gösteren fiillerin anlamlarını tamamlayan ve onlara ortaklaşa nesnelik eden nesne... Devamını Oku »
Belirsiz Nesne — Cümlede yüklemin belirtilmemiş bir kişi ve şeyi etkilediğini anlatan ve yükleme durumu eki almamış bulunan yalın durumdaki nesne: ... Devamını Oku »
Belirli Nesne — Cümlede fiili geçişli olan yüklemin belli bir kişiyi veya nesneyi etkilediğini gösteren ve yükleme durumu eki almış olan nesne: Gi... Devamını Oku »
Nesne — Cümlede öznenin, dolayısıyla fiili geçişli olan yüklemin etkilediği şahsı veya şeyi gösteren, yalın veya yükleme durumu eki almış ... Devamını Oku »
Ortak Özne — Birleşik cümleyi oluşturan esas ve yardımcı cümleler ile bağımlı sıralı cümlelerde aynı olan özne, özne ortaklığı: İhtiyar feyleso... Devamını Oku »
Gizli Özne — 1. Yüklemin sonundaki kişi eklerine bakarak ben, sen, o; biz, siz, onlar biçimde yanıt alınıyorsa buna gizli özne denir. 2. Edi... Devamını Oku »
Görünür Özne — Edilgen fiillerle kurulmuş olan cümlelerde, cümlenin gramer açısından görünürde olan öznesi, sözde özne: Parka yollar yapılmış, iç... Devamını Oku »