Gramerce Özne — Edilgen fiillerle kurulmuş olan cümlelerde, cümlenin öznesi gibi görünen fakat gerçekte nesnesi olan kelime ve kelime grupları, cü... Devamını Oku »
Türkçe-Dil Bilgisi Terimleri Sözlüğü
Türkçe-Dil Bilgisi alanında en çok kullanılan kavramlar, teknik terimler ve anlamları. Şu an sistemde bu alana ait 596 terim açıklaması bulunmaktadır.
Ortak Yüklem — Birden çok öznesi olan yüklem, birden fazla öznenin bağlı olduğu yüklem: Kız okula başladı, oğlan evde, gazetelerin A'larını B'ler... Devamını Oku »
Cümlenin Ögeleri — Cümlede bir duyguyu, bir düşünceyi, bir hükmü tam olarak anlatabilmek için kullanılan kelimelerin cümle bilgisinde aldıkları adlar... Devamını Oku »
Birleşik Kelime — Yeni bir kavramı karşılamak için iki veya daha çok kelimenin Türkçenin söz kalıplarına uygun belirli yollarla bir araya getirilmes... Devamını Oku »
Türemiş Kelime — Ad ve fiil soylu kelime köklerinden yapım ekleriyle genişletilerek bağlandığı kelimeyle ilgili yeni anlamlar kazanmış kelime: yazl... Devamını Oku »
Fiil Kökü — Oluş, kılış veya durum bildiren fiil soylu kelimenin yapı bakımından daha küçük ögelere bölünemeyen anlamlı kısmı: aç-, al-, es- v... Devamını Oku »
Basit Kelime — Türetilmiş veya birleşik olmayan ve yapısı daha küçük parçalara ayrılamayan kök durumundaki kelime: at, el, üç, yak vb.
Fiilden Fiil Yapma Ekleri — Fiil kök veya gövdelerinden fiil yapan ek: -n(uzan-), -t-(uza-t-) vb.
Fiilden Ad Yapma Ekleri — Fiil kök ve gövdelerinden ad ve sıfat türeten ek: -ek(bin-ek), -gü(büz-gü) vb.
Addan Fiil Türeten Ekler — Adlara ve ad soylu kelimelere gelerek anlamca eskisinden farklı yeni bir anlam oluşturacak ve yeni bir oluş, kılışa karşılık olaca... Devamını Oku »
Addan Ad Türeten Ekler — Adlara ve ad soylu kök ve gövdelere gelerek anlamca eskisinden farklı yeni bir anlam oluşturacak biçimde kelime türeten ek: al/al+... Devamını Oku »
Yapım Ekleri — Kelime kök ve gövdelerine getirilerek yeni kavramların yansıtılmasını, kavramlara karşılık yeni kavramlar yapılmasını sağlayan ek.... Devamını Oku »
Olumsuzluk Eki — Fiil kök veya gövdelerine olumsuzluk kavramı veren ek. -ma eki: yaz-ma-mak, yaz-ma-yış, yaz-ma-malı
Eşitlik Eki — Adlarda ve ad soylu sözlerde eşitlik derecesi gösteren ek.
Şahıs Ekleri — Fiil çekiminde şahıs bildiren ek. 3 şahıs teklik, 3 şahıs çokluk şeklindedir: Bildi-m, bilmiş-im, bil-in, bil-eyim, bile-siniz vb.
Soru Eki — Soru kavramı veren mı,mi/mu,mü eki. İlgili olduğu kelimeden ayrı yazılır; ancak, o kelimenin son ünlüsüne göre ünlü uyumlarına gir... Devamını Oku »
Çıkma durumu — Kelime gruplarında ve cümlede, fiilin gösterdiği oluş ve kılışın kendisinden uzaklaştığını göstermek için kullanılan +dan ekini al... Devamını Oku »
Bulunma durumu — Fiilin gösterdiği oluş ve kılışın yerini ve zamanını bildiren -da ekini alan ad durumu: Bu küçük makalede bunun üzerinde duracak d... Devamını Oku »
Yönelme durumu — Yaklaşma, yönelme bakımlarından adın karşıladığı nesneyi fiile bağlayan durum. Bu durum (-a), -y(a) yönelme durumu ekiyle karşılan... Devamını Oku »
Yükleme durumu — Geçişli fiil taşıyan bir cümlede fiilin doğrudan doğruya etkilediği yani fiildeki işlevin etki bakımından üzerine yüklendiği adın ... Devamını Oku »
Yalın durumu — Adın herhangi bir ek almamış yalın durumu: bal, ev, gönül, işçilik vb.
Durum Gösterme Ekleri — Adın cümle içinde bulunduğu dil bilgisi şekli; yalın veya eklerle genişletilmiş olarak aldığı geçici durum. Türkçede adlar yalın, ... Devamını Oku »
İyelik Ekleri — Adın karşıladığı nesnenin bir şahsa veya nesneye ait olduğunu belirten çekim ekleri. Türkçenin iyelik ekleri şunlardır: Teklik ... Devamını Oku »
Çekim Ekleri — Ad veya fiil soylu kelimeler üzerine gelerek, bağlı oldukları kelime gruplarına göre, kelimeler arasında durum, iyelik, çokluk, ki... Devamını Oku »
Ekler — Cümle içinde kelimeler arasında geçici anlam ilişkileri kurmak veya yeni bir kelime türetmek üzere kök ve gövdelerin sonuna eklene... Devamını Oku »
Tekrarlı Bağlaç — Sıra sözleri ve cümleleri birleştiren bağlaç. Ne...ne, olsun...olsun, hem...hem vb. Hem ağlar hem gider
Fiilde Zaman Kayması — Yazılı ve sözlü anlatımda, çekimli bir fiilin, aldığı zaman ekine göre bildirmesi gereken zaman dışında bir zamanı göstermesi ve b... Devamını Oku »
Ek Fiil — Eski Türkçede er- yardımcı fiilinin er->ir->i- biçiminde ekleşmesinden oluşan, ad soylu kelimelerin yüklem olarak kullanılmasını s... Devamını Oku »