Avadanlık — Hattatlarla kâtiplerin yazı için kullandıkları araçlar. Kalem, hokka, kalemtıraş, altlık, makta v.b. Abadanlık kelimesinden alınmı... Devamını Oku »
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) alanında en çok kullanılan kavramlar, teknik terimler ve anlamları. Şu an sistemde bu alana ait 1054 terim açıklaması bulunmaktadır.
Sadberg — Yüz yaprak; birçok yaprağın oluşturduğu çiçek şeklinde süsleme motifi. Atlas çiçeği adıyla da bilinir.
Atlas Çiçeği — Yüz yaprak; birçok yaprağın oluşturduğu çiçek şeklinde süsleme motifi. Sadberg adıyla da bilinir.
Atlama Şiraze — Formaya dikilmeyerek yalnız yapıştırılmış olan şiraze. Bunlar süs niteliğinde olup, formaya dikilen şiraze kadar sağlam olmadığınd... Devamını Oku »
Aşki — Altının varak hâline getirilmesi işleminde kullanılan kuzu derilerinin kireçten çıkarıldıktan sonra etten ayrılan tarafının üzerin... Devamını Oku »
Arabesk — Girift.
Amme — Kur'an-ı Kerim'in 30. cüzü. Hattatlar bu cüzü Kuran'dan ayrı yazarlardı.
Alttan Ayırma Şemse — Klâsik ciltlerdeki, şemse türlerinden birinin adı. Motifin zemini altınla doldurulmuş, motifler kabartma şeklinde üstte ve deri re... Devamını Oku »
Altın Yaldız — Türk kitap kaplarında genellikle bütün yüzeyi kaplamaz. Ya tezyin edilen kısımlar üzerindeki kabartma süslere, sarı ve yeşil olmak... Devamını Oku »
Altın Varak — İnce tirşeler arasında çekiçle do ve döve inceltilen altın levhalara verilen ad. iyi bir altın varak elde etmek için yaklaşık on b... Devamını Oku »
Altın Tozu — Çoğunlukla fermanlarda kullanılan, altın tozundan yapılmış rıha verilen ad.
Altın Tabağı — Altın ezmeğe mahsus tabaklara denir. Büyük ölçüdedirler. Mertebanî tabaklar bu işe uygundur. Ayrıca, bunlardan ufak ve ateşe day... Devamını Oku »
Altın Cetvel — Yazma sayfalarında metin çevresine çizilen altına cetveldir. Bunlara siyah tahrir çekilir.
Alt Bölüm — Fasıl. Yazmalarda bölüm içinde yer alan küçük ayırımlardan her biri.
Ali Kurna (A-li-gorna) — Eskiden ve özellikle sülüs yazı için kullanılan kâğıtlardan birinin adı. İtalya'da Livorno'da yapılan bu kâğıtta (A. Ligorna) keli... Devamını Oku »
Altın Mürekkebi — Özel bir şekilde dövülerek mikronla ölçülecek kadar inceltilmiş yüksek ayarlı altın varaklarının koyu Arap zamkı mahlûlü veya bal ... Devamını Oku »
Aklam-ı Sitte (Altı Kalem) — Altı yazı türü demektir. Bu isimle anılan altı cins yazı birbirine tabi, ikili gruplar halinde şöyle gözden geçirilebilir; Sülüs-n... Devamını Oku »
Âklam — Eskiler, altı daha sonra yedi ve en sonunda on iki türlü yazı olduğunu kabul ediyorlardı. Bunların hepsine birden aklâm deniyordu.
Akkase — Yazma eserlerde, vassale gibi ekleme biçiminde olmayıp, bir kâğıdın kenar ve orta kısımlarının ayrı renklerde boyanmasına ve bu şe... Devamını Oku »
Ak Deri — Eskiden kâğıt yerine kullanılan ve üzerine yazı yazılan derilere verilen ad. Koyun ve keçi derileri kuruduktan sonra kazınır. Üzer... Devamını Oku »
Akardeon Ebrusu — Dalgalı ebru.
Ahenk — Harflerin yapılarının, estetik ölçülerinin, hem münferit hem de diğer harflerle uyum içerisinde olmasıdır. Bunlar da tenasüp ve te... Devamını Oku »
Ahenin Kalem — Demir kalem.
Aharlı Kâğıt — Bitki boyasıyla boyanmış kâğıda ahar sürülerek elde edilen kâğıt.
Ağaç — Tezhipte kullanılan süsleme motiflerindendir. Servi, hurma, hayat ağacı, meyveli, ya da çiçekli ağaçlar tezhip unsuru olarak kulla... Devamını Oku »
Âdilşahi — Eskiden kullanılan kâğıtlardan birinin adı. H. XI. (M. XVII.) yüzyıl başlarında kullanılmıştır.
Acem Sanatkâr — Türkiye'ye dışarıdan gelen sanatkârlara denirdi. Arap olmayan anlamına gelirse de bizde doğuda bulunan milletlere Acem denmiştir. ... Devamını Oku »
Acem Kösteği — Eski yazmalarda kitap dikildikten sonra, dibinde ve iç tarafından, bir kısmı kitaba, bir kısmı da cilde gelmek üzere yapıştırılan,... Devamını Oku »