2026 Güncel Sözlük

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) alanında en çok kullanılan kavramlar, teknik terimler ve anlamları. Şu an sistemde bu alana ait 1054 terim açıklaması bulunmaktadır.

    Beyza-i Tuğra — Tuğra'nın kısımlarından olup, sağdan sola ve yukarı doğru çekilen çift şekil.

    Beyazi — Uzunluğuna açılan yazma kitaplara verilen ad. Beyazî kelimesini daha çok İranlılar kullanmış, Türkler bu çeşit kitaplara Sığır dil... Devamını Oku »

    Beyaza Çekme — Eski şekli tebyiz. Yazma eser müsveddesini temize çekme.

    Beş Yaprak — Beş dilimli yaprak. Âyet aralarında görülen beş yapraklı tezhiplenmiş şekiller.

    Beş Kollu Yıldız (Beşli Yıldız) — Türk süsleme sanatında kullanılan bir yıldız şeklidir. Beş kollu yıldız da denir. Mührü Süleyman denilen altı kollu yıldız gibi be... Devamını Oku »

    Berk-i Itri — Itır yaprağına benzeyen süsleme motifi.

    Besmele Oku — Besmele'deki sin harfinin çekilişinden hasıl olan uzun çizgiye verilen addır.

    Besmele — "Bismillahirrahmanirrahim"in kısa ifadesi.

    Berk-i Halkari — Halkârî işlerindeki yaprak motiflerine denir.

    Berk — Tezhipte kullanılan yaprak şekilleri. Berk, Farsça «yaprak» demektir. Üçlü yaprak motiflerine seberk, beşlisine pençberk, uzunca v... Devamını Oku »

    Berat — Osmanlı Devleti teşkilatında bazı vazife, hizmet ve memuriyetlere, tayin edilenlere vazifelerini icra etmek üzere, padişahın tuğra... Devamını Oku »

    Bellut (Bulut) Şeceri — Palamut ağacı. Külü bir çeşit ahar yapımında kullanılır.

    Bedahşi Lacivert — Tezhipte kullanılan koyu lâcivert boyanın adı. Solmayan bu boya Bedahşan'dan geldiği için bu adı almıştır.

    Battal Kâğıt — Büyük kesimde kâğıtlar hakkında kullanılan ad. Yalnızca battal da denir.

    Battal Ebru — Belirli bir şekli olmayan ebrulara verilen ad. Battal adı verilen büyük boy kâğıtlarla yapıldığı için bu adı almıştır.

    Baş — Ayın (ع), mim (ﻡ) gibi eski harflerin satırın üstünde kalan baş tarafı.

    Baskı Kalıbı — Kitap kaplarına kabartmalı süsler basmakta kullanılan kalıp.

    Balık Tutkalı — Morina balığının damağından yapılan yapıştırıcı madde. Ahar yapımında kullanılırdı. Daha sonra bu maddenin yerine jelâtin kullanıl... Devamını Oku »

    Bağdat Kâğıdı — Bir zamanlar Bağdat'ta yapılmış kâğıtlara verilen ad. 656'da Moğolların istilâsı üzerine, kâğıtçılık Tebriz, Şam ve Mısır taraflar... Devamını Oku »

    Bağa — Kaplumbağa kabuğu. Sıcak suda yumuşatılarak tespih, kutu, baston, kaşık, tarak gibi eşyalar yapılır.

    Bâbüssaâde — Arz kapısı, taht kapısı. Topkapı Sarayı'nın üçüncü kapısı olup Enderûn ve Birûn'u birbirinden ayırırdı.

    Bâb-ı Selam — Topkapı Sarayı'nın Bab-ı Hümâyûn'dan sonra gelen ikinci kapısı olup daha ziyade Ortakapı diye anılır.

    Bâb-ı Humayun — Topkapı Sarayı'nın Ayasofya'ya bakan birinci kapısına verilen ad.

    Bab — Fasıl, bolüm. Yazmaların içindeki büyük bölümlerden her biri.

    Aynalı Yazı — Arap harfleriyle karşılıklı yazılan yazılar. Harfler veya kelime yazıldıktan sonra simetriği de yazdırdı. Çifte vav, çifte hu, ayn... Devamını Oku »

    Ayırma Şemse — Ya şekiller ya da zemin, altın ile doldurulmak suretiyle yapılan şemselere verilen ad. Yapılış şekline göre alttan ayırma şemse ve... Devamını Oku »

    Ayırma Rumi — Süsleme terimi. Hayvanların kanat, bacak ve bedenlerinin stilize edilmiş şekillerinden oluşan ve kökeni Orta Asya'ya dayanan, çok ... Devamını Oku »

    Ayak — Yazmalarda sayfa sırasını belirtmek amacıyla, bir sonraki sayfanın ilk harf veya kelimesi, bir önceki sayfanın alt köşesine yazılm... Devamını Oku »

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğünde 1054 Terim Kayıtlı.