Cedvelkeş — Yazma kitapların sayfa kenarlarına ve yazı levhalarının etrafına yaldız veya mürekkeple çizgiler çekerek onları çerçeve içine alan... Devamını Oku »
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) alanında en çok kullanılan kavramlar, teknik terimler ve anlamları. Şu an sistemde bu alana ait 1054 terim açıklaması bulunmaktadır.
Cedvel Kalemi — Cedvel çekmeğe mahsus kalem, tirling.
Cedvel Çekmek — Yazmalarla, levhaların sayfa kenarlarına çizgi çekilmesine denir. Cetveli müzehhipler çekebildiği gibi bu işi kendine meslek edine... Devamını Oku »
Cedvel — Yazma kitaplarda ve levhalarda yazıyla kenarı ayırmak üzere altınla çekilen çizgilere verilen ad. Tek çizgi veya biri kalın biri i... Devamını Oku »
Cedid — Eski kâğıtlardan birinin adıdır. Kâğıdın başında Arap harfleriyle ve soğuk damga ile "eser-i cedit" yazılı olduğu için bu adı almı... Devamını Oku »
Cava(Cavî) Kalemi — Cava'da yetişen bir bitkiden yapılan bu kalem abanoz gibi sert ve içi doludur. "Hacı Hattat Efendi üç Cava kalemi açmıştır: Yazı k... Devamını Oku »
Buketti Şemse — Bir kaideden, bir sap üzerinde tek merkezden çıkartılarak, tabiatta olduğu gibi, dalların ortasına veya ucuna küçüklü büyüklü çiçe... Devamını Oku »
Bölüm — Yazma eserlerin kendi içinde bölünebildiği büyük ayırımlardan her biri, bab.
Bülük-ü Rumiyan — Memleketimizin yerli sanatkârları toplu hâlde çalışır ve zevkimizi dışarıdan gelecek etkilere karşı korumak isterlerdi. Bir araya ... Devamını Oku »
Boyun — Arap harflerinin bükülme yerlerine verilen ad.
Boynuz Gılafı — Kalemtıraş ve benzeri bıçaklar için boynuzdan yapılan kılıflara denir. Boynuz sıcak suda yumuşatılarak levha hâline getirilip sonr... Devamını Oku »
Boya Ezmek — Ebruda, Toprak boyaların mermer zemin üzerinde destiseng yardımıyla ezilip inceltilmesi işlemidir.
Bordür — Klâsik ciltlerde, kapağın dış kenarını çevreleyen kısma denir. Yerine göre pervaz, ulama, kenar suyu gibi isimler alır. Bordür üze... Devamını Oku »
Boğum — Kamış kalemlerin ortalarına tesadüf eden, kapalı ve hafif çıkıntılı kısımlarına verilen ad. iki boğumlu, üç boğumlu...
Biz — Ebruya şekil vermek için kullanılan tahta saplı ve muhtelif kalınlıklarda metal-çelik çivi uç kısmı sivri olan alet.
Tenasüp — Ölçülü olma; Hüsn-i hatta aranan bir vasıftır. Harflerin boyları, kalınlıkları, harf aralıkları, kalem kalınlığına göre olmasıdır.
Temmet — Yazma eserin bittiğini gösteren işaret. Kısaca temme üç mim veya tek mim konulduğu da olmuştur.
Temme — Eski yazıyla yazılan kitapların bittiğini belirtmek üzere son sayfaya konulan işaret. "Bitti, tamam oldu" anlamına gelir.
Bitme İşareti — 1- Eski yazıyla yazılan kitapların bittiğini belirtmek üzere son sayfaya konulan işaret. "Bitti, tamam oldu" anlamına gelir. 2-... Devamını Oku »
Bitkisel Motifler — Tezhip sanatında kullanılan motiflerdir. Çeşitleri: Çiçekler : hataî (stilize), realist çiçek motifleri (vazolu-vazosuz), min... Devamını Oku »
Binukat — Ebced hesabında noktasız harf; harflerin noktalarım koymadan yazılan yazı.
Billur Mühre — Camdan yapılan mühre. Kaz yumurtası biçim ve büyüklüğünde olup, kâğıt cilâlamakta kullandırdı.
Bıçkı — Eski mücellitlerin meşin tıraş etmek için kullandıkları balta şeklinde âlet.
Bezir İsi Mürekkep — Ketentohumu yağının yakılması suretiyle meydana gelen isten yapılan mürekkebin adıydı. İçi sırlı çanaktaki beziryağı, üzerine fiti... Devamını Oku »
Bezeme Yazıları — Ana bir tip olmayıp, merak ve değişiklik isteği sonucudur. Bezeme yazılarının çifte yazılar, tuğralar, eşya, bitki, hayvan, yapı b... Devamını Oku »
Bezeme — Hattın bezenmesi; tezyinat, süsleme. Çoğunlukla yazma, bazen de basma kitaplarda görülen tezhip, minyatür v.b. süsleme.
Beyzi — Oval. Yumurta biçiminde olan.
Beyze — Tuğranın sol tarafındaki yuvarlak kısma verilen, addır. Yumurtaya benzediği için bu ad verilmiştir. Tuğranın bu kısmı, tuğradaki b... Devamını Oku »