2026 Güncel Sözlük

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) alanında en çok kullanılan kavramlar, teknik terimler ve anlamları. Şu an sistemde bu alana ait 1054 terim açıklaması bulunmaktadır.

    Deffeteyn — Bir kitap kabı gibi ortasından menteşeli ve açılıp kapanır iki kanat şeklinde çift sayfalara verilen ad. Üzerlerine dinî ve sembol... Devamını Oku »

    Defe — Yüz adetlik altın varak (b. bk.) paketi.

    Deffe — Kitap cildinin iki kapağından her biri.

    Damar Mühresi — Tezhiplerde yaldızlanan yaprak damarlarını, süslemelerin girintili çıkıntılı yerlerini parlatmak için kullanılan, açılmış kurşun k... Devamını Oku »

    Mühre — Hattatların yazacakları kâğıt veya ebruları düzgünleştirmek için kullandıkları, kâğıtlar aharlandıktan sonra parlatma için kullanı... Devamını Oku »

    Müfredat — Hat öğretiminde, elifba'da bulunan harflerin tek başlarına yazılması ve ikili olarak birbirlerine bağlanarak yazılması.

    Darü'l-Kütüp — Kütüphane, kitaplık.

    Dalgalanma — Tezhip de ve resimde dalga gibi eğri çizgiler meydana geldiğinde verilen ad.

    Dal — Tezhip motifi. Levhaların köşelerine yapılan çiçek demetine verilen ad.

    Dakik — Buğday değirmende öğütülürken havaya karışan ve değirmenin duvarlarına çok ince zerreler hâlinde yapışan un. Bir çeşit ahar yapımı... Devamını Oku »

    Çoban — Yazmalarda sayfa sırasını belirtmek amacıyla, bir sonraki sayfanın ilk harf veya kelimesi, bir önceki sayfanın alt köşesine yazılm... Devamını Oku »

    Çivit — Daha çok Yemen, Hindistan, Pakistan ve Çin'de yetişen bir tür ot. Bu ottan elde edilen koyu mavi boya. Kırmızı, yeşil, sarı renkli... Devamını Oku »

    Çintamani (Çintemani) — Bir süsleme motifi. Taman, Çinli ve Japonlar da Buda'nın sembolüdür. Biri üstte ikisi altta üç inci tanesi ile şimşeğe benzeyen ik... Devamını Oku »

    Çin Mürekkebi (Siyah) — Susam yağından elde edilmiş is karası, jelâtin, Borneo kâfuru, misk karıştırılarak yapılan dört köşe çubuk şeklinde bir çeşit kuru... Devamını Oku »

    Çile Tahrir — Hattatlar arasında kurdele yerine kullanılan bir tabir. Tahrir, sayfanın yazı kenarlarını çevirmek üzere dört tarafına çekilen çiz... Devamını Oku »

    Çühar-Gûşe — Harap olmuş kitap kapaklarının dört köşesine geçirilen meşin eklere verilen ad.

    Çiftekuş — Kuş şeklinde filigranlı bir kâğıdın adı. Venedik'te yapılan bu kâğıtlara Çiftekuşlu Venedik kâğıdı da denirdi.

    Çifte Vav — Eski yazılardaki vav (و) harfinin aynalı yazılmasıyla meydana gelen şekil. Bu ve bunun gibi yazılara hatt-ı müsennâ da denil... Devamını Oku »

    Çifte Ali — Alikurna kâğıdının katlanıp kısaltılmış olanları.

    Çifte Aharlı Kâğıt — İki yüzüne ahar sürülmüş kâğıtlara verilen ad.

    Çifte Aharlı Ebru — 1- Ebrulu kâğıda nişasta aharı yapıldıktan sonra şapla kestirilen yumurta akının sürülmesine denir. 2- Üzerine önce nişasta, so... Devamını Oku »

    Çift Yazı — Arap harfleriyle karşılıklı yazılan yazılar. Harfler veya kelime yazıldıktan sonra simetriği de yazdırdı. Çifte vav, çifte hu, ayn... Devamını Oku »

    Pervaz (Çift Pervaz) — Yazı levhalarının kenarlarına yapıştırılan kâğıtlara verilen ad. Genellikle ebrûdan olurdu. Tek renk kâğıt yapıştırılmışsa "tek pe... Devamını Oku »

    Çift Kuzu — Yeşil altınla sarı altından bir arada çekilerek ve araları mürekkeple ayrılarak meydana getirilen cedvellere denilir. Sarı altın y... Devamını Oku »

    Çift Dikiş — Çift dikişle dikilen ciltli kitaplara verilen ad.

    Çift Aharlı (Çiftali) — Üzerine iki veya daha çok ahar sürülmüş kâğıda çift âharlı denir. Buna kısaltılarak Çiftâli de denilmiştir.

    Çifali (Tekali) — Eski kâğıt çeşitlerinden birinin adıdır. Tek bir sayfadan ibarettir. Aynı kâğıdın iki sayfalı olanına cif ali denilirdi.

    Çıplak Satıh — Tezyinatta, üzerinde süsleme bulunmayan kısımlara verilen ad.

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğünde 1054 Terim Kayıtlı.