2026 Güncel Sözlük

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) alanında en çok kullanılan kavramlar, teknik terimler ve anlamları. Şu an sistemde bu alana ait 1054 terim açıklaması bulunmaktadır.

    Dip Tutmak — Şiraze örüldükten sonra, kitabın sırtına deri, bez veya kâğıt yapıştırmak.

    Dip Taşı — Altın varakçıların üstünde altın dövdükleri mermer taş.

    Zahriye — 1- Mektup veya kâğıdın arka tarafına yazılan yazı; arkasındaki şerh. 2- Yazma eserlerin başlık bulunan ilk sayfasından önceki, ... Devamını Oku »

    Zarf — Bir şeyi kavrayan, çevreleyen. Yazma eserlerde kap ve metin harici kısımlar anlamına gelir.

    Zemin Doldurma — Bir tezhibin şekli belli olup altınları sürülerek tahriri bitince araları münasip renklere boyanırsa buna zemin doldurma denilir.

    Zerdüz — Altın ile iş yapan, altınla yapılmış iş. Kap. Sırmalı kap manasına da gelir.

    Zerefşan — 1- Varak altın toz haline getirildikten sonra jelâtinli su ile karıştırılıp fırça ile kâğıt üzerine serpilmesinin bir şeklidir. So... Devamını Oku »

    Dip (Sırt) — Ciltte alt ve üst kapağı bağlayan kısım. Sırt da denir. Klâsik ciltlerde sırt yuvarlak değil, düzdür. Yazı ya da bezeme yoktur.

    Dişi Oyma — Oymacılıkta oyulan kısma dişi oyma denir.

    Dip Kösteği — Şirazeler örüldükten sonra kitabın sırtına yapıştırılan ince meşin. Şirazeler de buna yapışır ve dikişlerle kolonlar bu deri altın... Devamını Oku »

    Dimişki — Şam (Dimeşk)'da yapılan ve eskiden kullanılan düşük kaliteli kâğıtlardan birinin adı. Âlî'ye göre, zamanında kullanılan kâğıtların... Devamını Oku »

    Dış Pervaz — Levhaların dış tarafına veya boya ile çekilen pervaza verilen ad.

    Devlet Âbâdî — İpekten yapılan kâğıtların bir çeşidi. Buna âbâdî de denir. Hindistan'ın Devlet-âbâd şehrinde yapıldığından bu adı almıştır.

    Devat — Hokka ve kalem mahfazası işini aynı zamanda gören divit'in. Arapça ismi. Türkçede divit olarak isimleşmiştir.

    Deşti — Eski bir yazı çeşidi.

    Destesenk (Destezenk - Destisenk) — Ezme işleminde kullanılan, billur veya mermerden yapılmış âlet. Somaki, porselen ve diğer sert taşlardan da yapılır ve özellikle t... Devamını Oku »

    Deste — Tezhip terimi olarak, on yaprak altın varaktan ibaret pakete denir.

    Derkenar — Yazma kitaplarda, sayfa kenarındaki beyit veya yazılar. Esas yazının kenarlarına yazılan yazı. Çıkma yazı. Yazının/resmin alt ya d... Devamını Oku »

    Deri Tıraşlamak — Ciltçilikte kullanılan derinin, tıraş bıçağı ile istenildiği kadar inceltilmesi işlemine denir.

    Deri Kaplı — Üzerine deri veya ak deri kaplanmış kitaplar hakkında kullanılır.

    Deri Ciltler — Deri üzerine kalıpla kabartma, gömme veya elle yapılan, çizme, oyma teknikleri ile hazırlanan cildi erdir.

    Deri — Eski Türk ciltleri genellikle deridendir. Bu iş için, üzerine kabartma bezemeler işlemeye en uygun olan ve meşin denilen koyun, de... Devamını Oku »

    Dendan — 1. Farsçada «diş» demektir. Eski yazıda sin ( س ) harfinin dişlerine ve yazıda buna benzer bir, iki ve üç harfin yan yana gelmesi... Devamını Oku »

    Delail-i Şerife — Ayet, hadis ve duaları içine alan yazma kitap. Bazılarında Kâbe ve Ravza-i Mutahhara'nın el çizimi minyatüre benzer resimleri vard... Devamını Oku »

    Delail — Ayet, hadis ve duaları içine alan yazma kitap. Bazılarında Kâbe ve Ravza-i Mutahhara'nın el çizimi minyatüre benzer resimleri vard... Devamını Oku »

    Delail-i Hayrat — 1. Ayet, hadis ve duaları içine alan yazma kitap. Bazılarında Kâbe ve Ravza-i Mutahhara'nın el çizimi minyatüre benzer resimleri v... Devamını Oku »

    Defter — Eskiden cilt yerine kullanılan bir terim. Birçok kâğıdın birbirine bağlı olarak bulunduğu mecmua demektir.

    Defne Dalı — Süsleme motifi. Defne ağacının yapraklarına benzer.

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğünde 1054 Terim Kayıtlı.