2026 Güncel Sözlük

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) alanında en çok kullanılan kavramlar, teknik terimler ve anlamları. Şu an sistemde bu alana ait 1054 terim açıklaması bulunmaktadır.

    Gubari — Eski harflerle yazılan, çok ince bir çeşit yazının adı. Gubar, Arapça'da toz demektir. Toz gibi, ince ve çok küçük karakterli yazı... Devamını Oku »

    Gömme Şemse — Süsleme yapılacak yerlerin mukavva ile birlikte derileri de kesilmiş ve sonradan, kabartma süsü kavi başka deri buralara yapıştırı... Devamını Oku »

    Göbek Gülü — Şemselerin ve yıldız biçimindeki geometrik orta süslemelerin merkezine yapılan küçük ve yuvarlak çiçekler.

    Göbek — 1. Hat terimi olarak, Hilye-i şerifin, Peygamberin vasıflarının yazıldığı yuvarlak kısmına verilen ad. Ayrıca Hilye ile ilgili bil... Devamını Oku »

    Girift Yazı — Harfleri birbiriyle içice girmiş yazı. Bir yazı çeşidi değil yazılma biçimidir. Sanatkârane de olsa okunması güç olduğundan makbul... Devamını Oku »

    Girift — Motifleri birbirine girik ve içice olan süsleme. Kıvrım ve dallar, örgü gibi birbirinin içinden geçmektedir. Geometrik olanlarına ... Devamını Oku »

    Gıldırgıç — Mücellit terimlerindendir. Kitaplar ciltlenirken kenarlarını kesmeye yarayan rende biçiminde âletin adıdır.

    Gezlik — "Eğri kılıcın ağzı". Kalemtıraş yerine de kullanılırdı. Gez açmağa mahsus küçük kalemtıraş. Ayrıca kalemtıraş ile ilgili bilgilere... Devamını Oku »

    Gevaş — Nakş-ı âbi ile ilgili bilgilere bakınız.

    Gersef — Lika ile ilgili bilgilere bakınız.

    Geometrik Motifler — Yalın, geometrik biçimlerden oluşan süsleme motifleri. Özellikle Anadolu Selçukluları döneminde yaygın olarak ciltte ve tezhip de ... Devamını Oku »

    Gelgit Ebrusu — Tarama ebrusu da denilir. Kitreli suya konulan boyalar bir. İğne ile düzeltilerek bu desen elde edilir.

    Garip — Yazmalarda sayfa sırasını belirtmek amacıyla, bir sonraki sayfanın ilk harf veya kelimesi, bir önceki sayfanın alt köşesine yazılm... Devamını Oku »

    Frenk Abadisi — Eskiden kullanılan kâğıtlardan birinin adıdır. Hint âbâdîsi de denilir. Hindistan'da Devletâbâd şehrinde yapıldığı için bu adı alm... Devamını Oku »

    Frenk Kâğıdı — Avrupa'dan gelen kâğıtlara verilen addır. Bunların içinde en beğenilen İngiliz kâğıdı idi. Yaldızlı İngiliz kâğıtları takrirlik ol... Devamını Oku »

    Filigran — Eski kâğıtların dokusunda bulunan, aydınlığa tutulunca görülebilen çizgi, resim, yazı gibi şekiller. Avrupa'dan gelen eski kâğıtla... Devamını Oku »

    Fihrist — Bir kitabın içinde bulunan bab ve fasılları kısaca ve alfabetik olarak gösteren cedvel. Bazı yazmalarda son derece güzel tezhipli ... Devamını Oku »

    Fırfırı — Kırmız böceğinden çıkarılan, mora çalan kırmızı renk.

    Fevâid — Yazma kitaplarda, kitabın baş veya sonuna ya da boş yapraklarına, kitabı okuyanlar tarafından eklenen yararlı bilgiler; faideler.

    Ferman — Ferman, kelime itibariyle emir, irade, buyruk anlamlarını taşır. Baş tarafı tuğralı ve çoğu kez tezhipli uzun kâğıtlara yazılmış p... Devamını Oku »

    Fasıl (Bölüm) — Yazmalarda bütünü meydana getiren ayırımlardan her biri.

    Faide — Faydalı olan bend, fıkra.

    Fahri Oyması — Bursalı Fahri adlı oyma ustasının, çok meşhur oymalarına verilen ad.

    Ezme Yaldız — Tezhip ve cilt işlerinde kullanılan bir nevi sulu yaldız. Zamk-ı Arabî su içinde eritilip, bu suyla gereği kadar altın varak ezili... Devamını Oku »

    Evsat — Kâğıdın orta boyu için kullanılır.

    Etekli Vav — Düz şekilde yazılan vav'lar (و) hakkında kullanılan bir deyimdir.

    Etek — Hat terimlerindendir. Hilye'nin göbek altındaki kısmına verilen addır. Ciltçilikte derinin kenar kısımlarına da etek denir

    Esre — Eski yazıda harfi "i" sesiyle okutmak için harfin altına konulan küçük çizgi.

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğünde 1054 Terim Kayıtlı.