Suyolu — Bazı kâğıtların dokusunda bulunan, ışığa tutulduğunda görülebilen çizgi, resim veya yazı; filigran.
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü
Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) alanında en çok kullanılan kavramlar, teknik terimler ve anlamları. Şu an sistemde bu alana ait 1054 terim açıklaması bulunmaktadır.
Rıkâ — Tevki yazıya tabi olup onun ince kalemiyle yazılan yazıdır.
Portal (taçkapı) — Önemli binaların cephelerinde yer alan ve yapının mimari üslubunu temsil eden anıtsal giriş kapısı.
Müselsel Hat — Zincirleme, ardı ardına, araları kesilmeden, zincirleme yazılan yazı.
Müderris — Medrese ve Câmiide talebeye ders okutan hoca yerinde kullanılan bir tâbirdir.
Mektep (Ekol) — Sanatta aynı esaslara tâbi olan, aynı sanat prensiplerini müdafaa eden ve o tarzda çalışan sanatkârlar gurubuna denir.
Ma'kılî — Kûfî'nin çeşitlerinden, hiçbir parçasında yuvarlaklık bulunmayan, düz, dik ve köşeli yazı biçimidir.
İptidaî — Basit, gelişmemiş, işlenmemiş.
Hüsn-i Hat — İslâm harfleriyle, estetik kurallarına bağlı kalarak ölçülü ve güzel yazı yazma sanatıdır.
Gubâri Yazı — Arapça toz anlamına gelen gubardan ismini alan yazıdır. Çok ince ve küçük hatta gözle zor görülebilecek yazılara verilen isimdir.
Arap zamkı — Akasya ağacından elde edilen bir zamk türü.
Aklâm-ı Sitte — Türkçesi, "altı kalem", Farsçası "şeş kalem" dir. Sülüs, nesih, muhakkak, reyhânî, tevkî ve rıkâ yazılarına verilen toplu isim.
Âhar — Kağıda parlaklık, düzgünlük ve dayanıklılık veren, kalemin kağıt üzerinde rahat hareket etmesini sağlayan, yazı hatlarının kolayca... Devamını Oku »
Hilâl — Daire şeklinde tertiplenen göbek kısmını, uçları baş makama doğru bakan ve genişliği aşırı olmayan bir hilâl çevreler. Resul-i Ekr... Devamını Oku »
Başmakam — Dikey dikdörtgen ebatlı hilyelerde en üstte ayrılan kısma başmakam denir. Buraya besmele veya euzü besmele, bazen de besmelenin iç... Devamını Oku »
Zerefşanlı Ebru — Ebrunun üzerine varak altının ezilerek serpilmiş şekli.
Yol Lalesi — Koltuk ebrusunun bir türüdür.
Yıldız — Hatip ebrusunun bir türüdür.
Tav — Tekneye yatırılan kâğıda boyaların tam olarak nüfus etmesidir.
Tarz-ı Kadim — Tekneye atılan boyalara müdahale edilmemesi durumudur.
Tarz-ı Cedid — Klasik tarzın aksine yeni biçimlerin ebruya tatbikine verilen addır.
Taban (Taban Atmak) — Hatip veya çiçekli ebruları yapmak için atılan tek renkli zemindir.
Sıyırmak — Ebrulu kâğıdın tekneden alınırken üzerindeki kitrenin tekne miline sıyrılmasına denir.
Sıra Ebrusu — Yapımı kolay olan ebrulara denir.
Nakş Ber-âb — Ebru teknesinde kalıcı olmayan desenlerdir.
Minhaz — Destizeng yerine kullanılan havan eline denir.
Kırtıklama (Hatt-ı Münkesir) — Boya ile kitrenin uyumsuzluğundan meydana gelen bozuk ebruya denir.
Keyife Gelmek — Kitrenin ve boyaların ebrucunun istediği kıvama gelmesidir.