2026 Güncel Sözlük

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğü

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) alanında en çok kullanılan kavramlar, teknik terimler ve anlamları. Şu an sistemde bu alana ait 1054 terim açıklaması bulunmaktadır.

    Müşterek Eser — İki veya daha fazla sanatkâr tarafından birlikte çalışarak yapılan eser.

    Miklep — Eski yazma kitapların cildinin alt kapağı kenarına eklenen bir ektir ki ucu kapların ortasına kadar gelir, ekseriya kitaplar okunu... Devamını Oku »

    Menakibi Hünervaran — Mustafa Âli Efendinin yazı ve resimde zamanına kadar ma'rûf olan san'atkârların hayat ve eserlerinden kısaca bahseden mühim bir es... Devamını Oku »

    Memi — Mehmed'in Türkler arasında kısaltılmış şeklidir. Esasen Mehmed Peygamberimizin isimlerinden biridir. Aslı Muhammed'dir. Bu ismi al... Devamını Oku »

    Mazruf — Bir şeyin muhtevası yani içine aldığı şey. Mevzu. Bir kitaba göre metni.

    Kale (Kap) — 5000 sene önce eski Mısırda tahta lâhitler üzerinde görülmüş ve sulu boya ile yapılan nakışların bozulmaması için üzeri bir mayi'd... Devamını Oku »

    Köşe Minder — Hattatlar, müzehhip ve ressamlar daima pencerenin yanına ışığı soluna almak üzere konan minderlerde oturur, buna köşe minder derle... Devamını Oku »

    Klâsik Tezhip — Lâcivert zemin üzerinde altınla yapılan tezhiptir. Bu tezhipler XVI ncı asırda Türkiyede pek çok yapılmıştır.

    Karamemivâri — Karamemi'nin kendisine mahsus bir zevk ve üslûpta yapılan ve şimdiye kadar başka bir yerde görülmeyip ancak kendisinde bulunan hus... Devamını Oku »

    Karamemi — Kara Mehmedden kısaltılarak söylenmiştir. Kanuni Sultan Süleyman zamanında nakışhânesi baş ustasıdır.

    İstilize Tabiat — Tabiattan örnek alarak sade teferruata verilen tezyinî mahiyete ıtlak olunur.

    İmza — 1. Sanatkârların isimlerini bildirmek için resim veya tezhibin münasip bir köşesine koydukları işarete derler. Bunlar bazen çok uf... Devamını Oku »

    Hassa Hârcı — Sanatkârlar hakkında da bu umumî hüküm caridir. Onlarda liyakat ve sanatta ilerlemeleri nispetinde ücretleri muayyen bir terakki n... Devamını Oku »

    Zilbahar Cilt — Üzerine ezme altınla, fırça kullanılarak geometrik çizgiler çizilmiş, kesişen hatlar arasına yaldız ve noktalar konulmuş deri cilt... Devamını Oku »

    Zeyl — Doğu yazmalarında, bir konunun birbirini izleyen yazarlarca belirli zaman çerçevesi içinde sürdürülmesiyle meydana gelen eser.

    Zervarak — Eski kâğıtlar aharlanıp mührelendikten başka bir de üzerlerine altın serpme yapılırdı. Buna zervarak denir. Altın serpme şöyle yap... Devamını Oku »

    Zülfe — Sülüs yazısında eliflerin ucundaki çengellere verilen ad. Zülfe, Arapça "ufak saçak" demektir. Elifin çengeli de saçağa benzediğin... Devamını Oku »

    Zernişan — İrili ufaklı altın noktalarla süslenmiş kâğıtlara verilen ad. Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver'in anlattığına göre kalbur üzerine al... Devamını Oku »

    Zir-i Meşk — (Zir: Alt, aşağı) Eskiden yazı yazmak için kâğıdın altına konan altlığa verilen ad.

    Zincirli Şemse — Şemse ile ilgili bilgilere bakınız.

    Zerşikâf — Boyalı halkâr. Boya ile yaldızın birlikte kullanılmasıyla yapılan süslemeler. Halkâr ile ilgili bilgilere de bakınız.

    Zırnık — Sarı mürekkep.

    Zevane — Lika ile ilgili bilgilere bakınız.

    Zerrin Kalem — Altından yapılmış kalem.Kalem ile ilgili bilgilere de bakınız.

    Zernüvis — Altın yaldızla yazı yazan hattat veya müzehhib.

    Zermühre — Altın parlatmak için, akik, Süleymani taş, yeşim veya ağaçtan yapılan, ucu sivri ya da toparlak ve bir çubuğa bağlı âletin adı. Ma... Devamını Oku »

    Zerendüd — Altın yaldızlı. Kâğıdın üzerine sıvama altın sürülmesine verilen ad. Çoğu minyatürler bu altın üzerine yapılmıştır.

    Zerender-zer Nokta — Altın zemin üzerine tekrar altınla, düzgün şekillerle yapılan nokta.

    Yazma Eser (Hat-Tezhip-Ebru-Cilt-Minyatür) Terimleri Sözlüğünde 1054 Terim Kayıtlı.