Zarf — Fiillerin, sıfatların, sıfat-fiillerin ve görev bakımından zarf niteliğindeki kelimelerin anlamlarını zaman, ölçü, niteleme, yer, ... Devamını Oku »
Türkçe-Dil Bilgisi Terimleri Sözlüğü
Türkçe-Dil Bilgisi alanında en çok kullanılan kavramlar, teknik terimler ve anlamları. Şu an sistemde bu alana ait 596 terim açıklaması bulunmaktadır.
Zarf Fiil — Ulaç veya bağ fiil de denen eylemsi türü. Zarf-fiil: Cümlede yüklemin anlamını çeşitli yönlerden etkileyen ve fiilden -(y)a, -(y)ı... Devamını Oku »
Zamir — 1. Kişilerin ve canlı cansız ad grubundaki varlıkların yerini tutma, onları işaret veya soru yolları ile temsil etme görevi yüklen... Devamını Oku »
Zaman Zarfı — Cümlede fiilin karşıladığı oluş ve kılışı zaman bakımından belirgin duruma getiren ve sınırlandıran zarf: Benim eskiden hem mektep... Devamını Oku »
Yuvarlak Ünlü — Dudakların yuvarlak bir biçim oluşturmasıyla ortaya çıkan "o ö,u ü"ünlüleri.
Yumuşama — Ünsüz değişimi. Sert ünsüzle biten bazı sözcüklerin ünlüyle başlayan bir ek almalarıyla oluşan ses olayı.
Yumuşak Ünsüz — "f, s, t, k, ç, ş, h, h, p" dışında kalan ünsüzler.
Yeterlilik Eylemi — Gücü yetme anlamı veren "ebilmek" biçimindeki birleşik eylem kalıbı.
Yer Belirteci — Eylem ve eylemsilerin anlamını yer yönünden belirten zarf türü.
Yazım — İmla.
Yazı Dili — Kültür aktarıcılığı yapan, yazı yoluyla iletişim sağlayan dil.
Yardımcı Ünsüz — İki ünlünün bir araya gelmesini sağlayan çoğunlukla "y, n" ünsüzleri.
Yardımcı Ünlü — İki ünsüzün bir araya gelmesini sağlayan" ı, i, u, ü" ünlüleri.
Yardımcı Eylem — Ad soylu sözcüklerin veya bazı eylemsilerin eylem gibi kullanılmalarını sağlayan imek, etmek, eylemek, olmak, kılmak eylemleri.
Yapma Dil — Doğal yollardan oluşmayan, geçmişi olmayan, kültür dili, ana dil ve ana dili özelliği göstermeyen dil.
Yansıma Sözcük — Doğadaki sesi yansıtan sözcük.
Yanıt Zarfı — Bir soruya yanıt olan ve eylemi olumlu ya da olumsuz biçimde niteleyen zarf.
Yan Cümlecik — Temel cümlenin bir ögesi olan, eylemsiyle kurulan ve kesin bir yargı bildirmeyerek temel cümleyi destekleyen cümle.
Yalın Hâl — Bir adın ad durum eklerini almamış biçimi. Yalın ad.
Yaklaşma Eylemi — Eylemin "neredeyse, az kalsın" anlamını kazandığı "eyazmak" biçimindeki kalıbı.
Ünsüz — 1. Ağız kanalında ve diğer ses organlarında bir engelleme, daralma veya kapanmayla ve bir ünlü yardımıyla çıkarılan ses (b, c, ç, ... Devamını Oku »
Ünsüz Türemesi — Kelime ön, iç ve son seslerinde, kelimenin aslında olmayan bir ünsüzün türemesi olayı: elbette>helbette, iğit>yiğit gibi.
Ünsüz Düşmesi — Kelime içinde (bir ünsüzden önce), kelime sonunda veya kaynaşma olayı ile iç seste r, n, I, f gibi akıcı ve sızıcı ünsüzler ile y,... Devamını Oku »
Ünlü — Ciğerlerden gelen havanın ağız kanalında herhangi bir engele uğramadan yalnız ses yolundaki daralma veya genişleme ile çeşitlenen,... Devamını Oku »
Ünlü Uyumu — Ünlülerin kalınlık-incelik ya da düzlük- yuvarlaklık durumlarına göre bir sözcükte beliren uyum.
Ünlü Türemesi — Ses özelliklerine veya birbirleri ile birleşme şartlarına bağlı bazı nedenlerle kelimenin ön, iç ve sonuna ünlü getirilmesi olayı.... Devamını Oku »
Ünlü Düşmesi — Ünlü ile biten bir sözcük, ünlü ile başlayan başka sözcükle birleşik sözcük kurarken veya ünlü ile başlayan bir ek alınca, karşıla... Devamını Oku »
Ünlü Değişimi — "ben" ve "sen" zamirlerinin "bana" ve "sana" biçimine dönüşmesi.