Ünlü Daralması — Yanlarında geniş ünlüleri daraltma etkisi yapan bazı ünsüzlerin etkisi altında geniş ünlülerin "a >ı, o > u, e > i, ö>ü " biçimind... Devamını Oku »
Türkçe-Dil Bilgisi Terimleri Sözlüğü
Türkçe-Dil Bilgisi alanında en çok kullanılan kavramlar, teknik terimler ve anlamları. Şu an sistemde bu alana ait 596 terim açıklaması bulunmaktadır.
Ünlem — Konuşanın korku, sevinç, acıma, şaşkınlık gibi her türlü duygu ve heyecanını etkili ve kısa bir biçimde anlatmaya, seslenmeye, çağ... Devamını Oku »
Üçüncü Tekil Kişi — Kendisinden sözü edilen kişi. "o" kişisi.
Üçüncü Çoğul Kişi — O şahsını karşılayan dil birimi.
Uzun Ünlü — Uzatılarak söylenen "â, î, û" gibi ünlüler.
Uzun Hece — İçinde "â, î"gibi uzun ünlü bulunan hece. Ünlüsü uzun olan hece: ālim (ā-lim) gibi.
Unvan Sıfatı — Varlıkların sanlarını bildiren sıfat.
Ulaç — Zarf fiil. Belirteç olarak kullanılan eylemsi.
Türetme — Kök ya da gövdeye eklenerek yeni sözcük oluşturma.
Tümleç — Cümlede yüklemin anlamını yer, zaman, neden, durum, araç gibi çeşitli yönlerden tamamlayan sözcüklere tümleç denir. Tümleçler yükl... Devamını Oku »
Tümce — Anlam açısından eksiksiz sayılan, kesintiye uğramayan söz.
Topluluk Adı — Şekil bakımından teklik durumunda olduğu halde, anlamca topluluk kavramı taşıyan ad: alay, bölük, grup, ordu vb.
Tonlama — Konuşmada anlatıma duygu ve seslenme katmak amacıyla yapılan, ses titreşimlerinin yükselip alçalması, ses değişimleri.
Tezlik Eylemi — Çabukluk anlamı içeren ve "ivermek" biçimiyle oluşan birleşik eylem.
Tek Heceli Dil — Sözcükleri tek heceden oluşan dil.
Tamlayan — Tamlamadaki birinci öge.
Tamlanan — Tamlamadaki ikinci ve asıl öge.
Tamlama — Bir adın başka bir ad, zamir veya sıfatla birlikte oluşturduğu kelime grubu. Varlığı karşılayan söz öbekleri.
Takısız Ad Tamlaması — Bir varlığın kaynağını, ham maddesini bildiren, tamlayanı ve tamlananı ek almayan tamlama.
Takı — Ek.
Şive — 1. Bir dilin bilinen tarihsel süreci içinde ortaya çıkan, ses ve biçimsel farklılıklar gösteren kollarından her biri. 2. Şive b... Devamını Oku »
Şimdiki Zaman — İş ve anlatışın aynı anda yapıldığını bildiren zaman. "-yor" eki ile yapılır.
Şiirsel İşlev — Şiirsel metinlerde kullanılan dil. Sanatsal işlev.
Şifre (Kod) — İletiyi dışa vurmada kullanılan araç.
Şahıs — Kişi.
Şahıs Eki — Yüklemde kip ekinden sonra gelip kişi anlamı veren ek.
Sürerlilik Eylemi — Eylemin devam ettiğini bildiren "ekalmak, egelmek" kalıbındaki birleşik eylem.
Süreksiz Ünsüz — Ses değeri sürekli olan"b, c, d, g" gibi ünsüzler.