İstidrâk Nedir? Ne Demek?

    Açıklamalı terimler sözlüğümüzde İstidrâk terimi ile ilgili toplam 1 tanım bulunmaktadır. 2026 yılı itibarıyla İstidrâk nedir? İstidrâk ne demek? gibi sorularınıza yanıt olabilecek, güncel teknik ve genel bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.

    İstidrâk Terimi Hakkında Bilgi

    Edebiyat Terimi Olarak İstidrâk :

    Anlamla ilgili sanatlardandır. Över gibi görünerek yerme ve yerer gibi görünerek övmek.
    1. Övme yoluyla yerme: Eskiler te'küdü'z-zemm bi-mâ yüşebbihü'l medh derlerdir. Kişi övmeye benzer sözlerle, kuvvetle yerilir.
    Ali Paşa'nın Girit'teki başarısızlığını dile getiren Ziya Paşa'nın Zafernâme'sinden alınan şu beyitler bu sanatın en güzel örneklerinden.

    Bârek-Allah zehî kevkebe-i âlel'al
    Levhaş-Allah, aceb nusret-i feyz ü ikbâl!

    Hak bu kim görmedi ağaz edeli devre elek
    Böyle bir tefh ü zafer böyle şükûh ü iclâl...

    Lerze saldı feleğe nâre-i "Hayyâk Allah"
    Râşe verdi küre'yi gulgule-i "Ya Müteâl"

    Kimseler olmadı bu feth-i mübîne mazhar
    Ne Skender ne Hülâgâ ne Sezar ü Anibal.

    Âferin himmetine âsaf-ı âli-kadrin,
    Oldu şâyeste-I tevfik-i Cenâb-I Müteâl

    Girid'I aldı geri himmet-i seyf ü kalemi
    Hakkına gelmiş iken dâiye-i istiklâl

    Devleti eyledi bir öyle belâdan âzâd
    Yoksa pek müşkil olurdu şu zamânda ahvâl...

    İhtiyar eyledi bu kışda şu müşkil seferi,
    Yoksa kim etmiş idi kendisini istiskâl!

    2. Yerme yoluyla övme: Eskiler te'kîdü'l-medh bi-mâ yüşebbıhü'z-zemm derlerdi. Kişi yermeye benzer sözlerle kuvvetle övülür. Örnek:

    Dehrde anlamayup bilmediği varsa meğer
    Tamau buğz u nifak u hased u gadr u sitem
    Nabî

    📂 Edebiyat Terimleri Sözlüğü

    İstidrâk terimi hakkında yorum yazabilirsiniz.

    İstidrâk hakkındaki yorumlar

    İstidrâk hakkında henüz yorum yazılmamış. Üstteki formu kullanarak ilk yorumu yazabilirsiniz.

    İstidrâk ile ilgili benzer terimler:

    Müderris: Eskiden medresede öğretmen, sonraları profesör anşamında kullanılmıştır.
    Muvakkithane: Saat imali ve tamiri yapılan yer.
    Mutasarrıf: Osmanlı yönetimindeki sancakların ( Vilayet ile kaza arasındaki yer.) en büyük mülki ve idari amiri. Derece olarak kaymakamdan büyük validen küçüktürler.
    İstidrad: Uygun bir yerde konu dışında bir şey anlatmak. Konuya açıklık getirmek, okuyucunun veya dinleyicinin istifadesini sağlamak için bu yola başvurulur. Bu tür ara girişler "İstidrad" başlığı ile yazılır, bitiş yeri ayrıca belirtilirdi. Sonra bu yöntem bırakıldı, başlık koymadan açıklama yapıp "Sadede gelelim" sözüyle asıl konuya dönülmeye başlandı. Zamanımızda istidradlar kısa olmak kaydıyla parantez veya iki çizgi arasında yapılır.
    Molla: Büyük kadı, Kadı'nın bir üst derecesi, eyalet kadısı.