Dogmatizm:
1- İnsan zihninin varlık hakkında doğru ve kesin bilgi edinebileceğini öne süren yaklaşım.
2- İlkeleri ve öğretileri sorgulamadan kabul etme.Eleştirinin olmama durumu.
3- Herhangi bir görüşü, eleştiri yapmadan kabul eden tutum. Doğru bilginin varlığını ve genel geçerliliğini kayıtsız şartsız kabul eden görüş. Düşüncenin bağımsızlığını ortadan kaldıran her türlü düşünce davranışı.
Diyalektik:
1. Genel olarak değişimi simgeler. Akıl, mantık olarak da kullanılır.
2. Bir kavramdan öteki kavrama çelişmeleri ortadan kaldırarak ilerleme yolu. Düşünce ortadan kaldırılarak ilerleme yolu. Düşüncenin ve varlığın çelişmelerle değişip ilerleyerek gelişmesi ve yeni gerçeklerin ortaya çıkması. Hegel'e göre düşüncenin tez - antitez - sentez aşamalarından geçerek gelişmesi.
a. Sokrates'te doğruya varmak, kavramları açıklığa kavuşturmak, bunları tanımlayabilmek için karşıtlıklar içinde ilerleyen karşılıklı konuşma yöntemi.
b. Platon'da kesin bilgiye ulaşmak için izlenen yol.
c. Aristoteles'te bir kıyas çeşidi.
d. Kant'ta aklın mutlak olana ulaşmak isterken zorunlu olarak içine düştüğü çelişmeler.
3. Bir kavramdan diğerine, çelişmeleri ortadan kaldırarak ilerleyen düşünme yolu. (Sokrates ve Platon'da, bir kavramı belirlemek için karşılıklı konuşularak verilen tanımlar arasındaki çelişkileri kaldırıp kavramın özüne varmak, felsefe yapmaktır. Aristoteles'te, olası ve genel öncüllerden kalkarak yapılan kıyas çeşidi olup zihin jimnastiği yapmaya yarar. Bilimsel sonuçlara ulaştırmaz.)
Din Felsefesi:
Dinin temel iddiaları hakkında akli,tarafsız,kapsamlı,tutarlı ve eleştirici bir tarzda düşünmek.
Deizm (İlahçılık):
Tanrının varlığını kabul etmekle birlikte tanrının evreni yarattıktan sonra kendi yasasına göre işlemek üzere tek başına bıraktığını söyleyen öğretidir.
Deizm, dünyayı akla dayanarak açıklamayı amaçlayan aydınlanma çağının (18 .yy.) Tanrı anlayışıdır ve Tanrı'yı akla dayanarak açıklamak ister.
Tanrı'nın varlığını kanıtlamak için mucizelere, vahiylere ihtiyaç yoktur.
Deizme göre, Tanrı dünyayı bir kere yaratmıştır, ondan sonra dünyaya müdahale etmesi akla aykırıdır ve bu kabul edilemez.
Dedüksiyon(Tümdengelim):
Genelden özele, tümelden tikele,külliden cüziye,bütünden parçaya doğru yapılan akıl yürütme veya çıkarım.